ايوان موژوخين
Mozhukhin, Ivan
بازيگر (1887، پنزا - روسيه؛ 1939)
با نام ايوان ايليچ موژوخين به دنيا آمد. پدرش زمينداري ثروتمند بود. تحصيلاتش را در رشته ي حقوق در مسکو رها کرد و در سال 1910 به يک گروه سيار تآتري پيوست. در 1911 به مسکو بازگشت و خيلي زود در تآتر و سينما به شهرت رسيد. طي دوره ي تزاري محبوب ترين بازيگر مرد نقش هاي رمانتيک به شمار مي آمد. پس از انقلاب اکتبر در 1919 هم راه گروهي از بازيگران و کارگردانان روسي (از جمله همسر نخست آينده اش، ناتالي ليسنکو و کارگردان محبوبش، ياکوف پروتازانوف) از کشور گريخت و به ترکيه رفت. (پروتازانوف فيلم مستندي هم از اين سفر با نام ماجراي زجرآور ساخت.) تا اين که خود را به پاريس رساند و پس از چندي در فيلم هاي فرانسوي در نقش مردان «خارجي» و «اسرارآميز» جا افتاد. جز چند فيلم در آلمان و يک فيلم در هاليوود (تسليم) فعاليت هايش را در فرانسه متمرکز کرد. با اين همه پس از ظهور ناطق به شدت نزول کرد و در فقر و ناکامي جان سپرد. پسر نامشروعش، نويسنده ي نامدار فرانسوي، رومن گاري است.
از فيلم ها: 1911 - سونات کروتسر (چاردينين)، يک زندگي براي تزار (گونچاروف)، دفاع از سباستوپول (گونچاروف)؛ 1912 - راهزنان برادر (گونچاروف)، انسان: يک درام جديد (چاردينين)، برادران (چاردينين)، سرنوشت يک دهقان (گونچاروف)، اقامت گاه کارگردان (گونچاروف)، مرده ي متحرک (چاردينين)، سرگيجه (چاردينين)؛ 1913 - غم هاي سارا (آرکاتوف)، مستي و عواقب آن (دِوورتسکي)، خانه ي کوچک در کولومن (چاردينين)، سه گانه (بائر)، شب کريسمس (استره ويچ)؛ 1914 - حسادت (چاردينين)، در دست هاي يک سرنوشت بي رحم (چاردينين)، بچه هاي شهر (بائر)، گل هاي داودي (چاردينين)، زيباي خفته (بائر)، شاهد خاموش (بائر)، زندگي در مرگ (بائر)، اسرار سفير آلمان (بائر)؛ 1915 - نيکلاي استاوروگين (پروتازانوف)، روسلان و لودميلا (استره ويچ)، نيروهاي ظلمت (چاردينين)، سيلاب (چاردينين)، محله هاي فقيرنشين پترزبورگ (گارين و پروتازانوف)، رازهاي بازار مکاره ي نووگرود (پروتازانوف)، دختر وانيوسين (پروتازانوف)، مرغ دريايي (پروتازانوف)، زنگ زننده ي خاموش (پروتازانوف)؛ 1916 - بي بي پيک (پروتازانوف)، و خوشبختي امکان پذير خواهد بود (عسگروف)، هنگامي که گل هاي داودي محو مي شوند (آرکاتوف)، بوران (پروتازانوف)، نماينده ي پارلمان (وُلکوف)، پشت پرده (ولکوف) (+ ف.)، رقص مرگ (پروتازانوف)؛ 1917 - دادستان عمومي (پروتازانوف) (+ ف.)، گناه (عسگروف و پروتازانوف) (سريال) (+ هف)، پدر و پسر (پرستياني)، کارسکي و هم ارهان (سابينسکي)، آندري گوژوخوف (پروتازانوف)، نيازي به خون ريزي نيست (وُلکوف)، ميليون هاي نفرين شده (پروتازانوف)، شيطان پيروز (پروتازانوف) (+ هف)؛ 1918 - پدر سرگئي (پروتازانوف)، راز ملکه (پروتازانوف)؛ 1919 - دادستان (پروتازانوف)؛ 1921 - توفان ها (بودريوز)، کودک کارناوال (+ ک. ، ف.)؛ 1922 - خانه ي اسرار (وُلکوف)؛ 1923 - کين (وُلکوف)، کوره ي داغ (وُلکوف)؛ 1924 - شير مغول ها (اپستاين) (+ ف.)؛ 1925 - مرحوم ماتياس پاسکال (لربيه)؛ 1926 - ميشل استروگوف (تورجانسکي)؛ 1927 - کازانووا (وُلکوف)، تسليم (اسلومن)؛ 1928 - رئيس جمهور (ريگلي)، سرخ و سياه (ريگلي)؛ 1929 - در خدمت تزار (استريليفسکي)، مانولسکو سلطان دزدان (تورجانسکي)؛ 1930 - شيطان سفيد (وُلکوف)؛ 1931 - گروهبان ايکس (استريليفسکي)؛ 1932 - هزار و دومين شب (وُلکوف)؛ 1933 - عشق هاي کازانووا (باربريس)؛ 1934 - کودک کارناوال (وُلکوف) (+ ف.)؛ 1936 - نيچوو (دوبارونسلي).
